|
Koniec XIXw. i początek XX stulecia to okres narodzin ruchu ludowego w
Galicji. Był to ruch demokratyczny, w hasłach społecznych dość
radykalny. W Galicji rządzonej przez sfery konserwatywne, reprezentujące
interesy polityczne ziemiaństwa i słabo rozwijającej się burżuazji, ruch
ludowy wysuwał hasło równouprawnienia politycznego chłopów, tj.
dopuszczeniu ich do udziały w zarządzaniu i współdecydowaniu o losach
Galicji, stanowiącej część monarchii Austro - Węgier.
Ludowcy domagali się ekonomicznej i kulturalnej emancypacji chłopów.
Dążenia te wywoływały ostre ataki na ruch ludowy ze strony stronnictw
prawicowych konserwatywno - zachowawczej prasy, a także popierającej te
siły poważnej części kleru.
Takie negatywne nastawienie do ruchu ludowego powodowało wewnętrzne
umocnienie struktur politycznych. Stronnictwo Ludowe założone w Galicji
w 1895r. przekształciło się w 1903r. w Polskie Stronnictwo Ludowe.
Natomiast w Królestwie Polskim powstało w 1915 roku założone przez
"Zarania" Stronnictwo Ludowe, które następnie współtworzyło PSL -
Wyzwolenie.
Tym początkom zorganizowanego ruchu ludowego towarzyszyły obchody
"Święta Ludowego" początkowo w rocznicę insurekcji kościuszkowskiej dla
upamiętnienia Bitwy pod Racławicami (4 kwietnia 1794r.)
Niestety, po kilku latach obchodów tych zaprzestano z powodu
niesprzyjających warunków społeczno - politycznych.
Do obchodów Święta Ludowego powrócono po odzyskaniu niepodległości i
konsolidacji ruchu ludowego. Wówczas przyjęto, że hymnem ludowców będzie
"Rota", ustalono zielony kolor dla sztandarów ludowych, zaś graficznym
symbolem ustanowiono czterolistną koniczynę.
Przyjęto również, że terminem obchodów Święta Ludowego będą Zielone
Świątki, przypadające 50 dni po Wielkanocy i przypadające w kalendarzu
Kościoła Katolickiego w Dzień Zesłania Ducha Św.
Szczególnie uroczysty i masowy charakter miały obchody w 1937r.
poprzedzające strajki chłopskie , które odbyły się w lipcu tego roku.
Wówczas na polach pod Racławicami zgromadziło się blisko 100 tysięcy
chłopów.
II wojna światowa przerwała obchody Święta Ludowego, chociaż według
relacji na zamojszczyźnie i kielecczyźnie w lasach obchodzili je
partyzanci Batalionów Chłopskich.
Tradycję tę po wojnie kontynuowało Polskie Stronnictwo Ludowe, a po
pozbawieniu ruchu ludowego samodzielności w okresie PRL Zjednoczone
Stronnictwo Ludowe.
W zależności od koniunktury politycznej zewnętrznej i wewnętrznej
zmieniał się stopień samodzielności ZSL, ale Święto Ludowe na stałe
wrosło w tradycję narodową zwłaszcza w społeczności wiejskiej.
Po 1990r. i odrodzeniu tożsamości i tradycji Polskiego Stronnictwa
Ludowego członkowie stronnictwa z dumą powrócili do masowych obchodów
Święta Ludowego. Obchodzą je organizacje gminne, powiatowe i
wojewódzkie, są okazją do popularyzacji idei ruchu ludowego i
prezentowania dorobku stronnictwa.
Podyskutuj na ten temat na
FORUM |
